تمرکز ذهنی بهتر با گوارش سالم

فراشفا: ظاهراً بیش از هر زمان دیگری در طی تقریباً دو دهه طبابتم، بیمارانم از این شکایت می‌کنند که حواسشان به‌سادگی پرت می‌شود و در تمرکز کردن مشکل دارند. داروهایی مانند ریتالین، آدرال و محرک‌های دیگر کمکی به رفع این علت نمی‌کنند. برای تغییر این روند همه‌گیر، فکر می‌کنم لازم است بفهمیم واقعاً چه چیزی در حال اتفاق افتادن است و به نظر من، گره‌ی این مسئله اغلب در گوارشمان نهفته است.

دستگاه گوارش مسئول جذب مواد مغذی است که به‌وسیله کل بدن استفاده می‌شود و برای داشتن ذهنی تیز، اساسی است. تغذیه خوب مهم است، اما برنامه غذایی تنها به همان به‌اندازه توانایی بدن برای جذب آن مفید است. بدون توجه به اینکه چقدر عصاره گندم یا مکمل‌های گران‌قیمت مصرف می‌کنید، در صورت خوب کار نکردن گوارشتان، چیزی از ارزش غذایی‌شان نصیبتان نمی‌شود.

دیدگاه‌های دارویی شرقی در این مورد می‌تواند حسی بهتر از این تصویر کلی را به دست دهد. هم در طب سنتی چینی (TCM) و هم آیورودا (Ayurveda) (سیستم پزشکی هند)، به گوارش خوب به‌منزله عاملی اساسی برای داشتن سلامتی بهینه می‌نگرند و عدم تعادل گوارشی را به‌عنوان منشأ طیف وسیعی از مشکلات سلامتی می‌دانند.

طب سنتی چینی چهار کارکرد اصلی را برای دستگاه گوارش مشخص می‌کند: دریافت، عمل‌آوری، تبدیل و انتقال. دو مورد اول در معده رخ می‌دهد – «دریافتِ» غذا پس از بلعیدن آن و «عمل‌آوری» غذا، یعنی تجزیه اولیه که هنگام عمل کردن اسید معده بر روی غذا اتفاق می‌افتد. پس از آن «تبدیل» اشاره به تغییر غذا به اجزای سازنده مغذی پایه‌ای دارد که بدن می‌تواند استفاده کند و «انتقال» به معنی توزیع این مواد مغذی به جاهایی است که به آن نیاز دارند (روشن است که هم‌پوشی با دستگاه گردش خون وجود دارد).

این کارکردها به‌خوبی با چهارچوب گوارش غربی انطباق دارد، اما یک مورد هست که کمی با آن‌جور درنمی‌آید. در طب سنتی چینی، عقیده این است که هر دستگاه عضو اصلی، جنبه‌ای از آگاهی ما را اداره می‌کند و دستگاه گوارش به عقل، موسوم به the ربط دارد. the نماینده توانایی تمرکز و استخراج افکار است و وقتی به آن فکر می‌کنید، چندان تفاوتی با آنچه بدن با غذا انجام می‌دهد ندارد. وقتی غذا از میان دستگاه هاضمه عبور می‌کند، هر چیزی را که باارزش است از آن بیرون می‌کشیم و آن را در مال خودمان ادغام می‌کنیم – و عقل قوی همین کار را با افکاری که در معرض آن قرار می‌گیرد انجام می‌دهد.

درواقع، می‌توانیم ببینیم که هر چهار کارکرد هضم‌کننده ی غذا – دریافت، عمل‌آوری، تبدیل و انتقال – در مورد افکار هم صدق می‌کند. ما باید پذیرای فکر باشیم (دریافت). سپس آن را نشخوار و درک می‌کنیم (عمل‌آوری). بعد آن را همسان و مال خود می‌کنیم (تبدیل و در آخر، این فکر در هر شرایطی که به آن نیاز داریم، دسترس‌پذیر می‌شود (انتقال).

اگر قوای هاضمه جسمانی مختل شود، قوای هاضمه ذهنی هم به خطر خواهد افتاد. این امر را به‌دفعات بی‌شمار، بیشتر به‌صورت ADD/ADHH به علت حساسیت‌های غذایی شاهد بوده‌ام. تقریباً هر شخصی که دچار مشکل تمرکز است –به‌ویژه کودکان – به‌طور منظم چیزی را می‌خورد که بدنشان دوست ندارد و باری که این امر بر دوش دستگاه هاضمه قرار می‌دهد کارکرد ذهنی را مختل می‌کند. اعضای گوارشِ آشفته باعث ذهنی آشفته می‌شود.

گذشته از حساسیت‌های غذایی، تفکر مبهم را در بیمارانی که به‌تازگی، یا کراراً درگذشته، آنتی‌بیوتیک مصرف کرده بودند، مشاهده کرده‌ام. آنتی‌بیوتیک‌ها، علاوه بر نابود کردن باکتری‌های عامل عفونت، معمولاً باکتری‌های مفید را که برای جذب مواد مغذی و یکپارچگی دیواره‌ی روده ضروری هستند، نابود می‌کند. شواهد رو به رشدی در مورد نقش «محور روده-مغز» – ارتباط نزدیک ‌بین سلامت روده و سلامت مغز – در تنظیم خُلق و کارکرد ذهنی وجود دارد. همچنین، چون گوارش ذهنی و گوارش غذا دارای سازوکارهای مشابهی است، پرخوری، خیلی سریع خوردن، یا رفتارهای دیگری که به گوارش فیزیکی (بدنی) آُسیب می‌رسانند، برای تمرکز خوب و «جذب» فکرها سودمند نیستند.

وقتی در مورد پرخوری صحبت می‌کنیم، افراد ممکن است بگویند که عصر اطلاعات موجب همه‌گیری «پرخوری ذهنی» شده است. قرار گرفتن در معرض حجم داده‌هایی که به شکل ایمیل‌ها، متون، ویدئوها، پُست‌ها، توییت ها، مقالات، عکس‌ها و خیلی چیزهای دیگر است، به‌مانند زندگی در بوفه‌ای است که همه‌چیز را در آنجا می‌توانید بخورید. ما انباشته از اطلاعاتی هستیم که باید پردازش کنیم و این عمل با سرعتی که روزبه‌روز بیشتر می‌شود، جریان می‌یابد.

به‌این‌ترتیب، تعجبی ندارد که درمی‌یابیم آرام نشستن و تمرکز بر تنها یک‌چیز دشوار است. به‌علاوه، نیاز به حرکت از میان این همه اطلاعات، ما را مجبور کرده است تا در سریع خوانی مهارت پیدا کنیم – یعنی به‌طور نسبتاً سطحی درگیر شویم. این حالت بی‌شباهت به امتحان کردن یک نوشیدنی نیست که پشت سر هم مزه می‌کنیم و بیرون می‌ریزیم. طعم افکار زیادی را می‌چشید بدون اینکه چیزی را هضم کنید؛ اما وقتی می‌خواهید عمیق‌تر بروید – تا واقعاً درک کنید و یاد بگیرید، یا چیزی را به‌طور کامل به کسی ارائه کنید، درمی‌یابید قادر به این کار نیستید.

اگر خواهان تمرکز ذهنی بهتر هستید، دو تدبیر اصلی را پیشنهاد می‌کنم:

ابتدا، هر کاری را که می‌توانید برای کمک به هضم سالم و تغذیه ی خوب انجام دهید. غذاهای پروبیوتیک و یا غذاهای تخمیری مصرف کنید تا میکرب‌های مفید را وارد روده‌هایتان کنید. آرام بخورید، کاملاً بجوید، از عطروطعم غذایتان کاملاً لذت ببرید و وقتی احساس کردید ۸۰ درصد ظرفیتتان خورده‌اید دست بکشید. به یک منوال بخورید – یعنی هرروز تقریباً در یک زمان و به یک مقدار بخورید. غذاهایی را که به آن‌ها حساسیت دارید کنار بگذارید و تا حد ممکن مصرف کربوهیدرات‌های ساده (قند، شربت ذرت، شیرین‌کننده‌های دیگر و آرد) را کاهش دهید. مغز تقریباً از ۶۰% چربی تشکیل شده است، ازاین‌رو چربی‌های سالم – به‌ویژه اسیدهای چرب امگا ۳ EPA و DHA – بخش اساسی یک برنامه غذایی کمک‌کننده به مغز است و نیز میوه‌ها، سبزی جات تازه، دانه‌ها و آجیل‌ها هم به مغز کمک می‌کنند. در آخر، تا حد امکان با استرس، گناه و مشغولیت ذهنی کمتری بخورید. توقف کنید، بنشینید، گوشی و رایانه‌تان را کنار بگذارید و خودتان را تغذیه کنید.

دوم، با توجه تان به‌مانند عضله رفتار کنید. برای قوی‌تر کردن آن، باید روی آن کارکنید. «حفظ تمرکز» را تمرین کنید. یکی از بهترین راه‌ها برای انجام این کار، مراقبه (مدیتیشن) است و آسان‌ترین راه به‌طور ساده بستن چشم‌ها و «توجه» به تنفستان است. متوجه دم و بازدم و دم و بازدمتان باشید و هر بار که پی می‌برید تمرکزتان را ازدست‌داده‌اید و به‌جای آن رشته افکارتان را دنبال می‌کنید، توجه خودتان را دوباره به تنفستان برگردانید. با یک دقیقه شروع و به‌تدریج جلساتتان را طولانی‌تر کنید. توجه شما محدود و ارزشمند است. اگر می‌خواهید در زمان نیاز، «توجه» در دسترستان باشد، از عادت درگیر شدن مستمر با وسایل و دیگر شکل‌های هضم ذهنی بی‌هدف دست‌بردارید. با این کار، پی می‌برید که نه‌تنها پربارتر می‌شوید، بلکه روابطتان هم بهبود خواهد یافت و تجربه کلی زندگی‌تان هم غنی‌تر خواهد شد.


نویسنده: برایانا بورتن (Briana Borten) و دکتر پیتر بورتن (Peter Borten)؛ نویسندگان کتاب زندگی خوب: چگونه از ساختار، شیرینی و فضا برای ایجاد تعادل، شادی و آرامش استفاده کنیم

مترجم: فریدون شیرمحمدلی

منبع: psychcentral

دیدگاه کاربران ...

تعداد دیدگاه : 0

    لطفا قبل از ارسال سئوال یا دیدگاه سئوالات متداول را بخونید.
    جهت رفع سوالات و مشکلات خود از سیستم پشتیبانی سایت استفاده نمایید .
    دیدگاه ارسال شده توسط شما ، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
    دیدگاهی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با مطلب باشد منتشر نخواهد شد.

    دیدگاه خود را بیان کنید